Over het dagelijkse leven als inspiratiebron

“Teken je je kinderen uit directe observatie?” vroeg de interviewer van ons buurtkrantje. “Ze bewegen zo snel,” antwoordde ik. “Daarom maak ik foto’s en gebruik die als inspiratie. Maar ik zou ze graag ter plekke tekenen.“

Dat was een jaar geleden. Sindsdien heb ik bijna elke dag getekend. Soms maar vijf minuten: een snelle schets tussen de bedrijven door. Andere dagen vulde ik pagina’s met eindeloze lijnen, blokken en ellipsen. En af en toe werkte ik dagenlang aan één grotere illustratie. Al dat tekenen gaf me langzaam maar zeker meer vertrouwen in mijn tekenvaardigheid. Ik durfde me aan complexere onderwerpen te wagen, leerde te kijken van grote vormen naar kleine details. En de laatste paar maanden… durf ik eindelijk buiten op locatie te tekenen!

Tekenen in de marges van mijn dag

Tijdens de lockdown mochten ouders niet meer in de zwemschool komen waar mijn oudste haar lessen volgde. Ineens had ik dertig minuten waarin ik niets anders kon doen dan buiten wachten tot ze klaar was. Wachten… of tekenen.

Ik had sinds kort een een klein Moleskine-boekje in mijn tas en een Faber-Castell potlood van 2 mm om onderweg ideeën vast te leggen. Dit was hét moment om ze te gebruiken.

Ik keek om me heen. Voor me zag ik flatgebouwen en een parkeerplaats. Sommige ouders zaten in hun auto te wachten, verdiept in hun telefoons. Ze hadden geen idee dat ik hen observeerde en dat maakte het juist makkelijker om te tekenen.

Het was al zo lang geleden dat ik auto’s had getekend. Ik bestudeerde de gebogen lijnen van een zilverkleurige SUV en realiseerde me dat ik geen uren de tijd had. Dus begon ik gewoon. Al snel ging ik helemaal op in het vastleggen van het tafereel. De tijd vloog voorbij. Voor het eerst voelde ik me niet zelfbewust over het feit dat ik buiten zat te tekenen.

Bij de volgende zwemles keek ik opnieuw uit over de parkeerplaats. Deze keer viel mijn oog op mijn bakfiets, dus die heb ik getekend. Ik weet niet precies waarom, maar voor iemand die praktisch geboren is op de fiets, heb ik een verrassend slecht visueel geheugen van hoe een fiets er eigenlijk uitziet. Het tekenen ervan was een broodnodige oefening.

Ik nam mijn notitieboekje mee naar de speeltuin, tekende één van de omliggende huizen en de slak die mijn dochter ving voor haar slakkencircus. Tot onze hilariteit ontdekten we allebei dat slakken hele lange poepjes maken. Natuurlijk moest ik die poep ook tekenen.

De parkeerplaats van het zwembad bleek een vruchtbare plek om het tekenen van voertuigen te oefenen. Terwijl het buiten flink regende, tekende ik een scooter vanuit mijn heerlijk droge auto.

Na het tekenen van deze levenloze objecten, voelde ik me zelfverzekerd genoeg om één van de wachtende ouders met haar dochter te tekenen. De zon scheen volop, dus ik kon me gelukkig verschuilen achter mijn zonnebril.

Tekenen waar je bent, met wat je hebt

Met elke tekening die ik op locatie maakte, groeide mijn zelfvertrouwen. Bovendien zijn mensen tegenwoordig zo verdiept in hun mobiele telefoon dat ze nauwelijks doorhebben dat je aan het tekenen bent. Dus als ik nu wat tijd over heb, pak ik meteen mijn zakschetsboek en het potlood of de pen die ik op dat moment op zak heb.

Ook thuis zag ik opeens hoekjes die leuk waren om op papier te zetten. En het voordeel van thuis zijn: ik heb meer tijd en materiaal tot mijn beschikking. Dus greep ik naar mijn aquarel- en gouache verf om wat kleur toe te voegen aan de pagina. En wat maakt dat een verschil: een simpele lijnschets komt opeens tot leven.

Wie het leven tekent, observeert bewuster en bewaart het moment voor altijd op papier.

Alledaagse dingen worden opeens fascinerend zodra je ze probeert te tekenen. Ineens moet je nadenken over het beste standpunt en bepalen wat echt essentieel is in de scène. Zeker als je weinig tijd hebt, kun je onmogelijk alles vastleggen, en dat hoeft ook niet. Mijn plein air-schetsen zijn misschien geen meesterwerken, maar ze vormen wel een blijvende herinnering aan de tijd en plaats waarin ik ze maakte. Tekenen werkt voor mij als een vorm van meditatie: het traint mijn aandachtige manier van kijken en beleven. En als bonus ontstaat er gaandeweg een levendig, visueel verslag van mijn leven.

Ik ben benieuwd naar jouw ervaring: heb jij wel eens op locatie geschetst? Zo ja, wat heeft het je gebracht? Zo nee, wat houdt je tegen om in het openbaar te tekenen?